วันที่ 30 สิงหาคม 2562 นายสรัชชา สุริยกุล ณ อยุธยา ผอ.ทสจ.เชียงใหม่ พร้อมด้วยคณะหัวหน้าส่วนราชการจังหวัดเชียงใหม่ โดยมีนายศุภชัย เอี่ยมสุวรรณ ผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงใหม่ เป็นหัวหน้าคณะ ได้ศึกษาดูงานพร้อมหารือกับ นายเช่งตี้ วู ผู้อำนวยการสถาบันวิจัยทางด้านเซรามิกแห่งเซี่ยงไฮ้ โดยมีผู้บริหารและทีมนักวิจัยของสถาบันฯ ให้การต้อนรับ
สถาบันวิจัยทางด้านเซรามิกแห่งเซี่ยงไฮ้ อยู่ภายใต้ Chinese Academy of Science เป็นสำนักวิทยาศาสตร์แห่งประเทศจีน ดูแลการพัฒนาวัสดุใหม่ ซึ่งเป็นวัสดุที่มีคุณลักษณะเฉพาะในการใช้งานต่างๆ โอกาสได้รับความรู้จาก ดร.เยน วาง ทีมนักวิจัย ในการใช้วัสดุที่พัฒนาขึ้นใหม่ในการบำบัดอากาศ เพื่อนำสิ่งเจือปน ที่รวมถึงฝุ่นละออง สารระเหย และก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ออก โดยสารดังกล่าวจะสามารถช่วยบรรเทาปัญหาหมอกควันที่เกิดขึ้นในหลายพื้นที่ทั่วโลก ต้นกำเนิดแนวคิดมาจากการที่สถาบันฯ ใช้วัสดุดังกล่าวเคลือบบนผิวกระจก และอาศัยแสงอาทิตย์ในการแยกสลายสารพิษ หรือสิ่งสกปรกด้วยตัวเอง ซึ่งเทคนิคนี้มีชื่อทางวิทยาศาสตร์ว่า Photocatalysis และได้พัฒนาเป็นกระจก พิเศษ ส่งขายไปภูมิภาคต่างๆ ทั่วโลก รวมทั้งภาคอุตสาหกรรม
สถาบันฯ ได้นำมาใช้ประกอบเป็นส่วนหนึ่งของระบบกรองอากาศ และพัฒนาขึ้นเป็นหอคอยกรองอากาศ รุ่นที่ 2 โดยหลักการ หอคอยจะทำหน้าที่ส่งผ่านความร้อนจากแสงอาทิตย์ ผ่านกระจกพิเศษที่ติดตั้งอยู่รอบๆ หอคอยเพื่ออุ่นอากาศให้ร้อน เมื่ออากาศร้อนลอยตัวสู่บรรยากาศด้านบน ก็จะผ่านหอคอย ซึ่งภายในหอคอยจะมีกระจกที่เคลือบด้วยวัสดุที่สังเคราะห์ไว้บนพื้นผิวกระจกโดยเทคโนโลยีนาโน มลพิษที่มาพร้อมอากาศจะถูกสารสังเคราะห์ดักจับ ก่อนที่อากาศจะผ่านไปด้านบนหอคอย ทำให้อากาศมีความสะอาดมากขึ้น ขณะที่อากาศร้อนลอยตัวออก อากาศเย็นจะเคลื่อนตัวมาแทนที่ด้านล่าง แล้วทำการบำบัดอย่างต่อเนื่อง ซึ่งขณะทำการทดลองในห้องปฏิบัติการ เทคนิคนี้สามารถทำการฟอกอากาศจากอากาศที่มีค่ามาตรฐาน AQI ระดับ 800 ใช้เวลาประมาณ 30 นาที คุณภาพอากาศตะดีขึ้นในระดับ 400 และในเวลา 1 ชั่วโมง สามารถเพิ่มคุณภาพอากาศได้กว่าร้อยละ 93 ทั้งนี้ สถาบันอยู่ระหว่างการพัฒนาเทคโนโลยีต้นแบบ โดยออกแบบให้สามารถฟอกอากาศในพื้นที่ 1 ตารางกิโลเมตรได้อย่างต่อเนื่อง และจะถ่ายทอดให้กับภาคอุตสาหกรรมเพื่อทำการผลิตใช้ในพื้นที่ต่างๆ ของประเทศจีน
สำหรับหอคอยดังกล่าว หากออกแบบอย่างเหมาะสมและคำนึงถึงปัจจัยต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นสภาพภูมิอากาศ ความเร็วลม ความหนาแน่นของพื้นที่ จะสามารถทำงานได้เต็มประสิทธิภาพ และสามารถบรรเทาปัญหาคุณภาพอากาศของพื้นที่ที่ติดตั้งได้ ที่สำคัญกระจกสามารถล้างสิ่งสกปรกที่ติดอยู่ได้ด้วยตัวเอง จึงไม่จำเป็นต้องเตรียมงบประมาณสำหรับการบำรุงรักษาเหมือนระบบ อื่น จึงเป็นสิ่งที่น่าสนใจว่าหากหอคอยได้ถูกออกแบบพัฒนาให้เหมาะสมกับพื้นที่ต่างๆ ในประเทศไทย หรือในจังหวัดเชียงใหม่ จะสามารถช่วยบรรเทาปัญหาหมอกควันของพื้นที่ได้ ซึ่งจังหวัดเชียงใหม่มีความสนใจในการที่จะสร้างความร่วมมือกับสถาบันแห่งนี้ ในลักษณะความร่วมมือระหว่างภาครัฐ โดยมีสถาบันการศึกษา เช่น มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เป็นคู่ความร่วมมือหลัก และรับการสนับสนุนการให้ข้อมูลพื้นที่ในการติดตั้ง ทดสอบอุปกรณ์ และที่ปรึกษาทางด้านวิทยาศาสตร์วิศวกรรมจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง พร้อมทั้งการสนับสนุนจากภาคเอกชน เช่น สภาอุตสาหกรรมฯ และสภาหอการค้าฯ ซึ่งจะส่งผลให้มีการพัฒนาเทคโนโลยี และส่งผลต่อการแก้ปัญหาของ จังหวัดเชียงใหม่และของประเทศต่อไป โดยอาศัยความร่วมมือระหว่างภาครัฐของทั้งสองประเทศ อย่างไรก็ตาม การดำเนินการสร้างหอคอยในพื้นที่จังหวัดเชียงใหม่หรือไม่ ต้องมีการศึกษารายละเอียดอย่างรอบคอบ โดยจังหวัดเชียงใหม่จะได้เชิญนักวิจัย นักวิทยาศาสตร์จากสถาบันฯ มาศึกษาวิเคราะห์สภาพพื้นที่ในจังหวัดเชียงใหม่ ว่ามีความพร้อมมากน้อยเพียงใด
ทั้งนี้ นายศุภชัย เอี่ยมสุวรรณ ผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงใหม่ ระบุว่า นับเป็นความร่วมมือที่ประสบผลสำเร็จในระดับหนึ่ง เพื่อแก้ไขปัญหาหมอกควันในจังหวัดเชียงใหม่ แต่การแก้ปัญหาหมอกควัน ไม่สามารถดำเนินการได้เพียงการสร้างหอคอย แต่ต้องเกิดจากความร่วมมือของประชาชนในพื้นที่ ที่จะช่วยกันลดการเผา เพราะปัญหาการเผาป่าคือปัญหาสำคัญของการเกิดหมอกควันในพื้นที่จังหวัดเชียงใหม่
